Van iemand houden die verslaafd is, kan heel pijnlijk zijn. Je wordt geraakt in je eigen diepste afhankelijkheid, je eigen onzekerheid en angst voor afwijzing, je eigen schuldgevoel, je eigen gevoel van mislukt zijn, van niet goed genoeg zijn; kortom, in je eigen negatieve geloof. Verzet je niet tegen deze pijn, maar neem er verantwoordelijkheid voor en kijk er naar.

Zo goed als de verslaafde zijn verslavingsellende kan transformeren in een bevrijding, zo kun jij als geliefde, vriend, vader of moeder van een verslaafde, deze pijnlijke periode ook benutten voor een doorbraak uit je eigen negatieve patronen en het beëindigen van je afhankelijkheid en je slachtofferschap. Op deze manier help je jezelf én de verslaafde!

Betrokkenheid voorkomt terugval

De cirkelvorm van verslaving zie je ook in de naaste omgeving van de verslaafde. Voor diens familie en vrienden vormt de verslaafde een probleem dat erger wordt door de manier waarop ze hem/haar willen helpen. Zij zijn zelf ook verwikkeld in een verslavingspatroon. Tijdens het familieprogramma van Ready For Change leren familieleden/partners/vrienden dit patroon te doorbreken. De familie zal zowel tijdens de behandeling als tijdens de nazorg betrokken zijn bij het herstel van de cliënt. Deze betrokkenheid helpt terugval van de cliënt te voorkomen.

Hoe help je een verslaafde?

Wat een verslaafde – meer nog dan ieder ander mens – het hardst nodig heeft, zijn twee dingen: onvoorwaardelijke liefde en spijkerharde grenzen.

Onvoorwaardelijke liefde

Onvoorwaardelijke liefde betekent dat je geen voorwaarden stelt. Onvoorwaardelijke liefde is dus niet: ‘Alleen als je stopt met de verslaving, hou ik van je, ben je me vriend, ben je me geliefde’. Zie de ander niet in de eerste plaats als verslaafde, maar vooral als een fantastisch liefdevol persoon die gevangen is geraakt in de kille gevangenis van de verslaving. Blijf je ervan bewust dat achter de verslaafde een mens zit die verlangt naar liefde, die liefde kan geven, die sensitief en zorgzaam is, een mens die niet wil lijden en niet wil kwetsen. Laat de ander zoveel mogelijk met rust, neem afstand, veroordeel niet, verwijt niets.

Spijkerharde grenzen

Kijk nauwkeurig welke gedragingen je kunt accepteren uit liefde, en welke zorg je de ander kan geven zonder jezelf te verloochenen. En trek precies daar die keiharde, glasheldere grenzen. Bij een verslaafde schuiven de grenzen elke dag een beetje op. Laat de jouwe niet meeschuiven!

Voorbeelden van grenzen stellen:

Merk je dat de ander jou gebruikt om zijn eigen fouten te herstellen en tekortkomingen te verdoezelen? Zeg dan nee.
Merk je dat de ander graag met jou over zijn problemen praat, maar verder niets onderneemt? Beëindig dat soort gesprekken.
Leent de ander geld voor eten, maar verdwijnt dat naar de dealer? Stop met geld geven. Geef hem/haar desnoods brood, maar geen geld. De verslaafde blijft altijd verantwoordelijk voor de gevolgen van zijn eigen verslaving.
Komt de verslaafde zijn afspraken niet na? Maak geen afspraken meer.
Steelt hij/zij van je? Zorg dat het geld altijd achter slot en grendel ligt.
Heeft hij/zij prachtige plannen waar jouw hulp voor nodig is? Trap er niet in en zeg hem dat je er over na zult denken als hij van zijn verslaving af is.
Liegt hij/zij tegen je? Stel geen vragen meer.

Al deze ijzeren grenzen trek je op een rustige manier. Niet uit boosheid, niet om hem te kwetsen, maar uit liefde voor jezelf en de ander. Zeg niet dat je hem wantrouwt, maar dat je zijn verslavingsgedrag niet vertrouwt. Zeg hem, dat je begrijpt dat hij verslaafd is, maar dat jij zelf niet in die ellende wilt meegaan.

Als het niet meer gaat

Soms krijgt een verslaafde een destructief verlangen naar negatieve aandacht. Hij/zij zal dan aan je gaan zuigen en proberen je kwaad of verdrietig te krijgen. Als je het op tijd door hebt, beëindig dan onmiddellijk de conversatie. Soms moet je tot het uiterste gaan in het bewaken van je grenzen. Dan moet je uit liefde de pijnlijkste besluiten nemen; een vriendschap of liefdesrelatie beëindigen of je kind buiten de deur zetten.

Laat ook dan merken dat je van de ander houdt, en dat hij/zij altijd welkom is als de verslaving voorbij is, maar niet eerder!

Besef, dat dit besluit, hoe verdrietig je er ook van bent, evengoed in het belang is van de verslaafde en kan bijdragen tot een versnelde beëindiging van diens verslaving.